De cellen in ons lichaam. De bouwstenen waaruit we bestaan | Marjon Hornung

Waarom zou je eigenlijk gezond(er) gaan eten?

Ons lichaam steekt zo ontzettend mooi en gecompliceerd in elkaar. Dit wonder verdient aandacht. Deze keer wil ik het over de cellen in ons lichaam hebben, dus de bouwstenen waaruit we bestaan.

Iedere cel is omgeven door een celmembraan. Deze membraan zorgt ervoor dat alle benodigde stoffen de cel in  kunnen, maar ook weer uit kunnen zoals afvalstoffen.

In de cel vind je nog veel meer cel onderdelen, waaronder de celkern met daarin ons DNA  waarin alle informatie is opgeslagen en ook de mitochondriën.

Deze laatste wil ik ook bespreken omdat deze zo ontzettend belangrijk zijn voor ons maar niet veel erkenning krijgen. De rest natuurlijk ook, ons lichaam functioneert alleen wanneer alles aanwezig is en kan samen werken. 

Eerst het celmembraan. Deze bestaat uit een dubbele laag met fosfolipiden, waartussen ook andere vetachtige stoffen zoals cholesterol zijn ingebouwd. Lipiden zijn vetten. Om te zorgen dat niet alles zomaar naar binnen en buiten kan, is het belangrijk dat deze lipide lagen stevig genoeg zijn om binnen en buiten van elkaar af te sluiten. In bijna iedere cel zijn ook mitochondriën aanwezig. Dit zijn onze energie fabriekjes en zorgen ervoor dat we energie hebben om te alles te kunnen doen wat nodig is om te overleven zoals ademen, bewegen, denken, verteren, etc. Ook mitochondriën hebben weer een celmembraan en een celwand. Hoe meer energie een cel of orgaan nodig heeft, hoe meer mitochondriën er aanwezig zijn in een cel. Voor een mitochondrie om energie te maken, heeft het voedingsstoffen nodig die de celwand en membraan door kunnen. Maar daarvoor moeten die voedingsstoffen eerst ook de cel binnen kunnen komen. Dat gebeurd via de fosfolipiden lagen. Daartussen zitten een soort poortjes die met de juiste sleutel open en dicht kunnen om stoffen binnen te laten, zoals zuurstof, glucose, mineralen, of naar buiten te laten zoals de energie die geproduceerd is door de mitochondriën en de afvalstoffen die bij de energie productie ontstaan. Om te zorgen dat die sleutels goed werken en dat ook de poortjes goed open en dicht kunnen, is goede voeding essentieel. Want omdat de lagen uit vetten (lipiden) bestaan, is het eten van goede, gezonde vetten ontzettend belangrijk. Er is namelijk een balans in de celwand tussen de verschillende soorten vetten: verzadigde vetten en onverzadigde vetten, omega 3, 6 en 9 vetzuren. Omdat er ontzettend veel gebruik wordt gemaakt in kant en klare producten van zonnebloem of palm olie, is er onvoldoende balans in onze vetopname. 

Wanneer bepaalde stoffen niet aanwezig zijn, wordt er gewerkt met alles wat er wel is en kan er alsnog wel een celmembraan gebouwd worden. Alleen de eenzijdigheid van vetten en vetzuren kan als gevolg hebben dat bijvoorbeeld de sloten niet goed werken of dat de poorten van de celmembraan niet open kunnen. Voor de energie huishouding noodzakelijke stoffen kunnen niet (voldoende) naar binnen, afvalstoffen die aangemaakt zijn kunnen niet (voldoende) naar buiten, waardoor de cel vergiftigd wordt.

Doordat er onvoldoende noodzakelijke stoffen de cel binnen komen, kunnen ook de mitochondriën niet goed functioneren. Ook om deze cel onderdelen zit een cel membraan en celwand, waar stoffen door heen getransporteerd moeten. Dat wat door de celmembraan de cel in komt, moet daarna nogmaals door een wand en membraan heen getransporteerd worden, wil jij voldoende energie produceren om je energiek te voelen en gezond te blijven. En ook mitochondriën kunnen zichzelf vergiftigen, wanneer de afvalstoffen die bij het produceren van de energie gemaakt worden, niet afgevoerd kunnen worden. 

Naast het binnen krijgen van ruim voldoende vitaminen en mineralen, is het dus ook ontzettend belangrijk om goede vetten en vetzuren binnen te krijgen. In ons eten is meer dan voldoende, veel te veel eigenlijk, omega-6 aanwezig, door o.a. zonnebloemolie. De verhouding met omega-3 vetzuren is totaal uit balans, met gevolg dus dat de celmembranen verminderd doorlaatbaar worden. Het gevolg daar weer van is een keur aan klachten, fysiek zoals vermoeidheid maar ook mentaal dan wel emotioneel zoals ADHD. Doordat cellen zichzelf vergiftigen en dood gaan, moeten ze opgeruimd worden door het immuunsysteem. Een aantal cellen opruimen, lukt goed en hoort bij een normaal werkend lichaam. Maar heel veel cellen opruimen, vraagt nogal wat van het immuunsysteem, waardoor deze overbelast raakt. Aan ander werk, zoals woekerende cellen, binnendringers of ontstekingen opruimen, komt het helemaal niet toe. Het gevolg: vaak ziek, altijd moe, moeite met concentreren, etc.

Wat kun je zelf doen om te zorgen dat je cellen weer optimaal doorlaatbaar worden?


Verlaag het binnenkrijgen van omega-6 vetzuren door het vermijden van o.a. zonnebloem, mais, soja en sla olie uit kant en klare producten, margarine, etc. (lees dus de ingrediënten lijst goed) Verhoog ook juist de omega-3 vetzuren in je voeding, door het eten van bijvoorbeeld algenolie of hennep of lijnzaad olie. Ook walnoten, zaden (o.a. chiazaad, hennepzaad en lijnzaad) en spruitjes bevatten veel omega-3.

Verwacht niet al na een week resultaat. Alle cellen in je lichaam moeten namelijk eerst vernieuwd worden voordat de verhouding vetzuren in de celmembraan weer optimaal is en de doorlaatbaarheid ook weer goed is. Dat duurt een week of 6, verbetering zal dus ook ongeveer zo lang op zich laten wachten.

Maar ook: laat je niet bang maken door de mythe dat vet slecht voor je is. Bepaalde soorten moet  je inderdaad mijden zoals transvetten, het verminderen van verwerkte plantaardige oliën in kant en klare producten is ook verstandig. Maar kook je je maaltijden zelf, neem vooral de volle vetten, zoals roomboter, kokosolie en olijfolie. En zeker wanneer je geen vis eet, is het af en toe nemen van een lepel hennepzaad of lijnzaad olie juist ontzettend goed voor je. 

Meer weten? Neem gerust contact op met je vragen. Wat hier beschreven staat is wel een vereenvoudigde versie van hoe het werkelijk in ons lichaam gaat.   

Marjon Hornung
www.praktijkhornung.nl